De rol archiefinstellingen in het digitale domein kan veranderen van een centrale (opslag en beheer) naar een verdeelstation (het verdelen en distribueren van informatie). De belangrijkste vraag waarover we met elkaar in gesprek willen gaan is wat de implicaties hiervan zijn en vervolgens hoe we hier met elkaar vorm aan kunnen geven. Met maar liefst 19 (archief)instellingen gaat de KVAN pilot ‘Tot op de bodem! Geautomatiseerd toegankelijk maken van archieven’ van start.
In dit project fase 1 realiseren we met elkaar een digitale werkwijze die handmatig en tijdsintensief inventariseren kan vervangen. Tijdens de pilot delen we updates vanuit de teams en interviews met de betrokkenen. Je kunt dit hier volgen.
Speciaal hiervoor hebben wij een Projectplan opgesteld.
De toekomst van archiefbeheer is het archief als nutsvoorziening. Dat houdt in dat archieven publiek toegankelijk, betrouwbaar en duurzaam beschikbaar moeten zijn voor iedereen, net als water, elektriciteit of het internet. De weg hier naartoe ligt in het benutten van nieuwe technologische ontwikkelingen, automatisering, context, verbonden erfgoed, samenwerking en openbaarheid. Waarbij te allen tijde de focus ligt op de eindgebruiker.
Fasen pilot
- De eerste stap is digitale content, de basis van de pilot
- Fase 2 zal focussen op toegankelijkheid (LOD)
- Fase 3 op verbinding en netwerk
Opleveringen per kwartaal
8 december 2025
2 maart 2026
8 juni 2026
14 september 2026 (eindoplevering)
Rol 19 (archief)instellingen
De archiefinstellingen die bijdragen in dit pilotproject realiseren met elkaar een digitale werkwijze die handmatige, tijdsintensieve processen kan vervangen door de potentie van technologische innovatie optimaal te benutten. In gezamenlijkheid ontdekken we wat al wél kan en wat nog meer aandacht nodig heeft en zo realiseren we een nieuwe methodiek en uniforme, eigentijdse manier van werken voor de archiefsector. Deze methodiek kan een leidende rol vervullen in de transitie naar een verbonden, digitaal erfgoedecosysteem waarin erfgoedinstellingen samen optrekken en elkaars kennis en technologie benutten.
Welke stappen hebben we in dit traject genomen?
Volg hier de ontwikkelingen tijdens deze pilot. Het meest actuele staat bovenaan.
Oktober/november 2025 | Verdiepingsworkshops platform Transkribus
Met Transkribus gaan we divers archiefmateriaal omzetten naar machine leesbaar materiaal. Zie update 30 september.
1 oktober 2025 | Hackaton
De landelijke KVAN pilot kreeg 1 oktober 2025 een creatieve impuls tijdens een hackathon. Vakgenoten van een deel van de 20 deelnemende archiefinstellingen kwamen samen om in teamverband te werken aan de vraag: hoe kunnen we data zo structureren dat het bruikbaar en betekenisvol wordt?
> Fotoverslag LinkedIn
> Nieuwsbericht
30 september 2025 | Onboarding sessie platform Transkribus
De 19 deelnemende archiefinstellingen hebben kennisgemaakt met het platform van Transkribus. In oktober en november zijn de verdiepingsworkshops. Met Transkribus gaan we divers archiefmateriaal omzetten naar machine leesbaar materiaal. Dit doen we door te experimenteren, modellen te trainen en te valideren. Lay-out van het materiaal moet herkend worden. We starten met talige stukken met simpele lay-out en gaan dan opschalen en complexere stukken te lijf.
30 september 2025 | Laatste Transportdag
2dA haalt de laatste meters analoge archieven op bij: Het Utrechts Archief, Noord-Hollands Archief en Westfries Archief.
> Fotoverslag 30 september
23 september 20225 | Eerste Transportdag
2dA haalt de eerste meters analoge archieven op bij de eerste 4 instellingen die meedoen aan deze pilot: Regionaal Archief Rivierenland, Regionaal Archief Nijmegen, Brabants Historisch Informatie Centrum en West-Brabants Archief.
> Fotoverslag 23 september
> Nieuwsbericht 23 september
17 september 2025 | Artikel KVAN bestuurslid Marc Holtman ‘Als sector samen durven innoveren!’
> Lees artikel
3 en 4 september 2025 | Startsessies
> Impressie fotoverslag
21 augustus 2025 | Aankondiging startsessies
> Met maar liefst 19 deelnemers gaat de KVAN pilot van start op 3 en 4 september.
22 mei 2025 | Al 12 participatieverklaringen
De ‘actieve participatie’ is praktisch vol, maar er is nog ruimte voor ‘aanleverende participanten’.
8 mei 2025 | Informatiesessie online voor belangstellenden
Zo’n 60 personen hebben zich aangemeld. Het bestuur van KVAN is heel blij met deze betrokkenheid en de wens om met elkaar een digitale werkwijze te realiseren die handmatig en tijdsintensief inventariseren kan vervangen.
> Download de presentatie
23 april 2025 | Aankondiging pilot via interview
> Lees het interview met programmamanager Ingrid Oostendorp