KVAN wil de positie van particuliere archieven versterken. Nergens is wettelijk geregeld hoe om te gaan met particuliere archieven. Voor de reconstructie is het onvoldoende om te volstaan met het overheidsarchief. Je hebt ook het verhaal van de meerstemmige samenleving nodig voor een collectie geheugen. Daarvoor onderzoeken we ook mogelijke samenwerking met partners als FARO / RCE en Sprekende Geschiedenis. Bovendien staat in de nieuwe Archiefwet 2026 (dat ingaat op 1 januari 2027) dat particuliere archieven „van groot belang kunnen zijn voor onderzoek en cultureel erfgoed”.
De stappen die KVAN onder andere heeft ondernomen, in chronologische volgorde.
13 oktober 2026 | Brief minister OCW
De minister van OCW erkent de belangrijke bijdrage die particuliere archieven leveren aan ons maatschappelijk en cultureel erfgoed en collectief geheugen. In een reactie aan de Tweede Kamer onderschrijft zij de motie-Mohandis, die oproept tot advies over de omgang met particuliere archieven en publiekstaken.
> Lees meer + link brief
7 oktober 2026 | ICA webinar – Van particulier archief naar publiek geheugen
Wat gebeurt er wanneer archieven die het bewaren waard zijn, zich nog steeds in handen bevinden van degenen die ze hebben gecreëerd? De ICA-sectie voor lokale, gemeentelijke en territoriale archieven (SLMT) organiseert de internationale webinar: “Van privéarchieven naar publiek geheugen: het archiveren van documenten van burgers en gemeenschappen via het Citizen Archive Platform (CAP)”.
> Info
6 oktober 2026 | Aandacht Particuliere Archieven in Eerste Kamer
De nieuwe Archiefwet en de discussie rond de publiekstaken en particuliere archieven bij het Nationaal Archief zijn ook in de Eerste Kamer niet onopgemerkt gebleven. Gisteren bracht Eerste Kamerlid Pim Walenkamp dit in tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. De minister-president heeft hierop toegezegd dat antwoorden op de vragen binnen enkele weken komen in een brief van de minister van OCW.
> Lees bericht + link verslag
22 september 2026 | Reactie KVAN in NRC
NRC bericht in een artikel dat de regering wordt gevraagd advies te laten uitbrengen over de manier waarop Nederland moet omgaan met particuliere archieven. De krant vroeg een reactie van KVAN: ‘KVAN-voorzitter Willeke de Groot zegt tegen NRC dat ze „verheugd” is dat er advies wordt ingewonnen bij onafhankelijke adviesorganen. Wel herinnert ze aan de toezegging van de minister, in een debat op 10 september, dat het Nationaal Archief op korte termijn met de KVAN rond de tafel gaat zitten. Dat moet snel gebeuren, zegt ze, „voordat er onomkeerbare stappen worden gezet”.”
Update 23 september 2026: Inmiddels heeft KVAN een uitnodiging van het Nationaal Archief ontvangen.
> Artikel NRC
22 september 2026 | Tweede Kamer kiest voor advies over toekomst particuliere archieven
De Tweede Kamer heeft de motie aangenomen over de toekomst van particuliere archieven en de publieke taken van het Nationaal Archief. De regering wordt gevraagd advies te laten uitbrengen over de manier waarop Nederland moet omgaan met particuliere archieven. KVAN en KNHG hadden de Kamer vooraf opgeroepen de motie te steunen.
> Nieuwsbericht met linkjes naar motie
21 september 2026 | Oproep KVAN & KNHG aan Tweede Kamer
KVAN en KNHG roepen Tweede Kamer op: laat het maatschappelijk geheugen niet verloren gaan. Voorafgaand aan de stemming over de motie-Mohandis vragen we aandacht voor de voorgenomen koerswijziging van het Nationaal Archief. Het stoppen met de verwerving van particuliere archieven kan volgens beide organisaties grote gevolgen hebben voor de geschiedschrijving, waarheidsvinding en het behoud van het maatschappelijk geheugen.
> Lees oproep & Link naar brief met fundamentele vragen
10 september 2026 | Plenair debat Tweede Kamer leidt tot motie
De Tweede Kamer debatteert over het wetsvoorstel voor de wijziging van de Archiefwet 1995 en 2026. Daarbij heeft Tweede Kamerlid Mohandis een motie ingediend (Kamerstuk 36 889, nr. 9). De motie vraagt de regering advies in te winnen bij het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding (ACOI) en de Raad voor Cultuur over de voorgenomen koerswijziging van het Nationaal Archief.
> Lees motie Mohandis
Terugblik debat:
> Debat in het kort
> Verslag plenair debat
> Terugkijken plenair debat 10 september 2026
1 september 2026 | NRC: Onrust afstoten publieke taken Nationaal Archief | Brief KVAN aan OCW
Het Nationaal Archief richt zich voortaan alleen nog op het toegankelijk maken van overheidsinformatie, niet meer op publiekstaken. De conceptvisie is te lezen in een artikel van het NRC. KVAN heeft een brief aan minister Letschert van OCW gestuurd en daarin oplossingen aangedragen om de zorgpunten rond particuliere archieven weg te nemen. In het artikel komt voorzitter KVAN aan het woord.
> bericht met link naar brief aan minister OCW
1 juli 2026 | Beleidsvisie KVAN 2026-2030 aangenomen
Tijdens de Algemene Ledenvergadering van KVAN is de Meerjarenvisie 2026-2029 ‘De toekomst is NU’ door de leden aangenomen. Daarin is ook aandacht voor de belangenbehartiging van particuliere archieven.
22 juni 2026 | Verkenning samenwerking initiatief Laurentien van Oranje
Op het Archiefcongres 2026 maakten Laurentien van Oranje en KVAN bekend samen te verkennen hoe een nieuw initiatief kan bijdragen aan het zichtbaar maken en bewaren van perspectieven die nu vaak buiten archieven blijven. Voorzitter van KVAN: “Dit initiatief geeft mensen een stem, legt een tijdsbeeld vast en biedt waardevolle perspectieven die we als archiefsector voor de toekomst willen behouden. Het sluit aan bij onze overtuiging dat ook persoonlijke en maatschappelijke verhalen onderdeel zijn van ons collectieve geheugen.”
> Lees bericht aankondiging
17 december 2025 | Oproep KVAN aan Kamercommissie OCW ‘Faciliteren van webharvesting’
KVAN vraagt al jaren aandacht voor dit dossier. Zonder wettelijke grondslag is het voor archieven juridisch praktisch onmogelijk om particulier web-erfgoed te bewaren.
> Lees oproep
13 oktober 2025 | KIA-netwerkbijeenkomst particuliere archieven
Op 13 oktober kwamen collega’s uit het vak samen in het Utrechts Archief.
> Mirjam Schaap en Ilse Rombout (Stadsarchief Amsterdam) deelden een mensgerichte aanpak waarin ondervertegenwoordigde groepen een plek krijgen in de collectie.
> Marie-Claire Dangerfield (Stadsarchief Rotterdam) liet zien hoe belangrijk het is om diversiteit structureel te verankeren in het archiefwerk, ondanks obstakels en bezuinigingen.
> Tot slot presenteerde Sander van Bladel (Fiom) het project Vindplaatsen, over het in kaart brengen van archieven rond afstandsmoeders en adoptie, een gevoelig maar belangrijk initiatief dat veel betrokkenheid opriep.
Na de presentaties ontstond een levendige discussie over eigendom, toegankelijkheid en samenwerking tussen instellingen. De deelnemers deelden ervaringen, stelden kritische vragen en dachten samen na over hoe we als sector kunnen omgaan met de maatschappelijke en ethische kanten van particuliere archieven.
> Terugblik en verslag op KIA
juni 2024 | Archiefdag 2024
Sessie waarin wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn om community archives te faciliteren door traditionele archiefinstellingen. Wat hebben zij nodig en hoe kunnen traditionele archiefinstellingen daarin tegemoetkomen? Community archives hebben vaak methoden ontwikkeld om niet alleen een eigen plek te creëren in de geschiedschrijving en de behoeften van de gebruiker voorop te stellen, maar ook om de aanwezigheid van hun community in (overheids)archieven van andere instellingen te belichten. Met IHLIA, The Black Archives, Moslim Archief, Museum Maluku
> Terugblik
7 december 2023 | KIA-event over particuliere archieven in Utrecht
> Verslag netwerkbijeenkomst ‘Particulier Hier?!’
29 juni 2023 | Standpunt KVAN Archiefwet 20xx
‘een samenleving die het belangrijk vindt haar geschiedenis vanuit verschillende perspectieven te documenteren, kan niet zonder particuliere archieven en informatiebronnen, zoals websites…’
> Lees standpunt KVAN
29 september 2022 | KIA enquete Particuliere archieven
De KIA-kerngroep voor Particuliere Archieven heeft een enquête opgesteld over het beheer van particuliere archieven. Doel: kwesties en vragen die spelen op het gebied van beheer en ontsluiting van particuliere archieven achterhalen en waar ondersteuning nodig is.
> Bericht
18 augustus 2022 | Kennismaking archiefsector tijdens werkbezoek staatssecretaris aan Erfgoed Leiden
De Staatssecretaris van Cultuur en Media, Gunay Uslu, heeft kennisgemaakt met de archiefsector. Op uitnodiging van KVAN bracht zij een werkbezoek aan Erfgoed Leiden en Omstreken, waar zij een inkijkje kreeg in de breedte en de meerwaarde van (particuliere) archieven. Ook werd de staatssecretaris een toelichting gegeven op belangrijke thema’s die spelen binnen de archiefsector.
> Bericht
30 september 2021 | DEN samen met KIA in actie voor particuliere archiefvormers
> Bericht
april 2019 | Archiefdagen
Hoe documenteren we de 21ste-eeuwse samenleving? Het Kennisplatform Particuliere Archieven sloot hiervoor een mooi verbond met NVBA, Imagine IC, de Reinwardt Academie en gastheer Streekarchief Midden-Holland.
> Programma
> Terugblik
Meer informatie
Voor meer informatie, nieuws en tools over particuliere archieven ga naar: KIA Kenniscommunity Informatie & Archief | Groep Particuliere Archieven
Wat doet KVAN?
Als vertegenwoordiger van de archiefsector behartigt KVAN ook actief het belang van particuliere archieven die nodig zijn om de geschiedenis te kunnen reconstrueren. Waar overheidsinformatie en erfgoed wettelijk is geborgd, geldt dat niet voor persoonlijke archieven en die van gemeenschappen, verenigingen, stichtingen en bedrijven. Het sluit aan bij onze overtuiging dat ook persoonlijke en maatschappelijke verhalen onderdeel zijn van ons collectieve geheugen van Nederland. We zoeken ook naar afstemming en samenwerking met partners als FARO / RCE en Sprekende Geschiedenis.
Wil je dat jouw mening er toe doet?
Leden kunnen participeren in werkgroepen of thema- en discussiebijeenkomsten. Het bestuur formuleert mede op basis hiervan een standpunt en communiceert dat met het ministerie van OCW.