Trefwoorden
De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel voor de wijziging van de Archiefwet 1995 en 2026 aangenomen. Het doel is de mogelijkheden voor toegang tot overheidsarchieven te verruimen, zoals de openbaarheid van oorlogsarchieven. Tijdens de stemming op 22 september 2026 zijn ook de ingediende moties en een amendement over adoptiedossiers aangenomen die belangrijk zijn voor de archiefsector. Onder meer KVAN had deze onderwerpen onder de aandacht gebracht.
De wijziging houdt in dat historische archieven in een archiefbewaarplaats die een ‘zwaarwegend algemeen belang’ dienen en die beperkt openbaar zijn, onder strenge voorwaarden via internet toegankelijk gemaakt mogen worden. Dit kan uitsluitend wanneer de archieven betrekking hebben op oorlog of oorlogsmisdaden, politiek gedrag onder voormalige totalitaire regimes, genocide of misdaden tegen de menselijkheid.
Toegankelijkheid
De KVAN heeft in de kwestie-CABR sterk voor deze wijziging gepleit. Daarnaast wordt er met de wijziging een wettelijke basis gelegd voor het via internet toegankelijk maken van openbare archieven, hetgeen natuurlijk allang praktijk is in onze sector. Ook bepaalt de wet met de wijziging, dat openbaar gestelde documenten waarvan achteraf blijkt dat die privacygevoelige gegevens bevatten, alsnog beperkt openbaar gesteld moeten worden.
Amendement Straatman over adoptiedossiers aangenomen
In dezelfde stemming is ook het amendement Straatman aangenomen. Dit houdt in, dat de Archiefwet wordt aangevuld met een bepaling over adoptiedossiers. Daarin wordt een algemene beslisregel voor de (rijks)archivaris gegeven bij de belangenafweging om al dan niet informatie aan een geadopteerde te geven over diens afstamming. Het houdt in dat het belang van de geadopteerde in principe voorgaat boven het belang van de ‘bescherming van de persoonlijke levenssfeer’ van anderen, bijvoorbeeld familieleden die in dat dossier voorkomen.
Dit maakt dat de toegang voor geadopteerden tot de voor hen zo essentiële informatie over hun natuurlijke afkomst, in de praktijk verbetert.
(Eerder dit jaar heeft KVAN een reactie gegeven over de omgang met het herstellen en bewaren van de adoptiedossiers, het recht op toegang ertoe en de inzage erin.)
Motie versterking educatieve functie van oorlogsarchieven
Naast de wetswijziging en het amendement Straatman is ook de motie van Heera Dijk en Van der Maas aangenomen. Daarin wordt de regering verzocht, om de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden in aansluiting op het Nationaal Plan Versterking Holocausteducatie. Dit te doen door samen met archiefinstellingen, kennisinstellingen en het onderwijsveld te zorgen dat digitaal beschikbare oorlogsarchieven goed bruikbaar worden voor scholen en docenten. Onder andere door historische bronnen toegankelijk te maken met goede context, uitleg en educatief materiaal.
De wetswijziging moet nu nog door de Eerste Kamer worden behandeld.
Het belangrijkste is dat het allemaal heel positief is, met veel politieke steun voor de archiefsector!
Terugblik debat 10 september 2026:
> Debat in het kort
> Verslag plenair debat
> Terugkijken plenair debat 10 september 2026
Terugblik stemming 22 september 2026
> Terugkijken en links naar downloads ingediende wetsvoorstel, amendement en moties
Meer informatie
> Alle stukken wetsvoorstel
> Oordeel Raad van State
> Reactie KVAN internetconsultatie
> Ministerraad akkoord
> Meer informatie staat op onze themapagina Archiefwet
Ook interessant voor jou
Helaas zijn er geen resultaten gevonden.
Probeer het nogmaals of kom op een andere moment terug!