RHC's en Rijk bevestigen blijvende samenwerking

Archiefwet 2026 en verdere samenwerking
Op 1 januari 2027 treedt de Archiefwet 2026 in werking en verandert de juridische basis waarop het Rijk en de RHC’s samenwerken. Maar dat die samenwerking blijft bestaan, staat buiten kijf: de RHC’s blijven – elk in hun provincie – tientallen kilometers papieren rijksarchieven beheren. Het bestuursconvenant bevat afspraken over financiering en verantwoordelijkheden in de nieuwe situatie, waarin het Rijk geen deel meer uitmaakt van de besturen van de RHC’s maar het beheer van de papieren rijksarchieven delegeert aan de besturen van deze RHC’s.

Voor digitale rijksarchieven ligt dit anders. Omdat de gebruiker de digitale rijksarchieven vanaf iedere willekeurige plek op afstand kan raadplegen, kiest het Rijk ervoor om deze archieven centraal te laten beheren door het Nationaal Archief in Den Haag. Samen met de RHC’s zorgt het Nationaal Archief dat de gebruiker deze digitale archieven gemakkelijk kan vinden.

Regionale rol en toekomst
Het convenant onderstreept ook de belangrijke rol van de RHC’s als knooppunten voor regionaal erfgoed. Lokale, regionale en rijksarchieven worden er samen gebracht en geven daarmee een rijk en veelzijdig beeld van de Nederlandse geschiedenis. Veel RHC’s hebben hun regionale basis de afgelopen jaren verder versterkt door provincies en gemeenten bij hun bestuur te betrekken.

‘Het is bijzonder om juist hier, bij het BHIC, de samenwerking tussen Rijk en regio te bezegelen. De Citadel werd in de 17de eeuw gebouwd als onwelkome vesting van Frederik Hendrik om het zuiden te controleren. Nu is het juist de plek waar het geheugen van Brabant voor iedereen toegankelijk is. Die geschiedenis maakt dit de perfecte locatie om afspraken te maken over de toekomst van ons archiefbeheer. Als RHC’s zijn we blij dat we ook in de toekomst op het Rijk kunnen rekenen. Zo zetten we samen een belangrijke stap om onze papieren én digitale archieven goed te bewaren en toegankelijk te houden’, aldus Ivka Orbon, directeur van het BHIC. Ook minister Letschert onderstreept het belang van verdere samenwerking: ‘Ik ben blij dat we samen met de RHC’s goede afspraken hebben kunnen maken, zodat burgers, journalisten, onderzoekers en overheden goed toegang houden tot de rijksarchieven. Zo blijven deze bronnen uit het verleden ook waardevol voor vandaag en morgen.’

Bestuursconvenant
Met de ondertekening wordt ook afscheid genomen van de bestuurders die namens het Rijk zitting hadden in de besturen van de RHC’s. Zij hebben jarenlang hun kennis, ervaring en netwerk ingezet in het belang van duurzaam beheer én excellente dienstverlening van archieven in Nederland. Vanaf 1 januari 2027 bestaan de besturen uit vertegenwoordigers van gemeenten en, afhankelijk van het betreffende RHC, provincies, waterschappen en onafhankelijke leden.

Het bestuursconvenant is ondertekend door de minister van OCW, de algemene rijksarchivaris en de voorzitters van de elf RHC’s: het Brabants Historisch Informatie Centrum, Collectie Overijssel, Drents Archief, Gelders Archief, Groninger Archieven, Het Flevolands Archief, Het Utrechts Archief, Historisch Centrum Limburg, Noord-Hollands Archief, Tresoar en Zeeuws Archief.

Meer informatie
> Bekijk de foto’s bij BHIC
> Foto: BHIC