Op 9 juni is het International Archives Day. Dit jaar staat het in het teken van '#Archivesforjustice: Rechten, Herinneringen & Toekomst'. De datum herinnert aan de oprichting van de International Council of Archives (ICA) in 1948 onder auspiciën van UNESCO. ICA vindt het van belang de waarde van archieven en archivarissen internationaal te promoten. Archieven en archivarissen spelen een belangrijke rol in verantwoording, transparantie, democratie, erfgoed, herinnering en de samenleving.
Het thema van dit jaar gaat over rechtvaardigheid. Archieven bewaren documenten die essentieel zijn voor de rechtspraak en de bescherming van rechten. De manier waarop deze documenten worden bewaard, beschreven, geraadpleegd en beheerd, heeft een directe invloed op hoe individuen en gemeenschappen de waarheid, verantwoording en rechtvaardigheid kunnen nastreven.
Rechtvaardigheid is complex en contextafhankelijk, en omvat juridische, sociale, culturele, ecologische, historische en intergenerationele dimensies. Archieven dragen bij aan deze processen, niet alleen door bewijsmateriaal van gebeurtenissen uit het verleden, waaronder schendingen, te bewaren, maar ook door systemen te ondersteunen die de rechtsstaat handhaven, rechten beschermen en verantwoording garanderen. Ze fungeren als betrouwbare referentiepunten, documenteren beslissingen en verantwoordelijkheden door de tijd heen en verminderen risico’s voor individuen en gemeenschappen.
Naast formele juridische kaders ondersteunen archieven ook herinnering, dialoog en herstelprocessen, met name waar juridische mechanismen beperkt of afwezig zijn. In die zin strekt hun rol zich uit over herstellende, preventieve en ethische benaderingen van rechtvaardigheid.
Tegelijkertijd weerspiegelen archieven geschiedenissen die gevormd zijn door macht, waaronder koloniale erfenissen en systemische ongelijkheden die van invloed zijn geweest op wat is vastgelegd, bewaard of uitgesloten. Het aanpakken van deze realiteiten vereist kritische reflectie op archiveringspraktijken, van beschrijvingssystemen tot bewaarmodellen, en een inzet voor meer inclusieve en participatieve benaderingen.
Het waarborgen van gelijke toegang en zinvolle participatie voor gemarginaliseerde, inheemse en historisch uitgesloten gemeenschappen staat centraal in deze inspanning. Het houdt ook in dat de specifieke uitdagingen rond archieven in niet-soevereine contexten worden erkend, waaronder kwesties van bewaring, toegang en restitutie.
Het Archiefcongres van KVAN op 22 juni 2026 gaat over ‘Recht op Toegang tot Informatie; vanzelfsprekend?’. Tijdens die dag spreken ook Colleen Shogan, de 11e archivaris van de Verenigde Staten, Lauri Leht van Nationaal Archief Estland en Rita Tjien Fooh, de nationaal archivaris van Suriname.
Ook interessant voor jou
Helaas zijn er geen resultaten gevonden.
Probeer het nogmaals of kom op een andere moment terug!